Szarlotka sypana powstaje inaczej niż ciasto kruche: suchych składników nie zagniatamy z masłem. Układamy je cienkimi warstwami między tartymi jabłkami, a tłuszcz rozprowadzamy na wierzchu. Podczas pieczenia wilgoć owoców i roztopione masło łączą całość w delikatny wypiek ze złotą skorupką. W tej wersji ważne są soczyste jabłka oraz równe rozłożenie każdej porcji mieszanki. To jesienny deser do przygotowania wcześniej, ponieważ po upieczeniu potrzebuje spokojnego studzenia przed krojeniem. Nie jest gotowy do podania po samych pięćdziesięciu pięciu minutach w piekarniku. Poniższe proporcje pasują do tortownicy o średnicy dwudziestu trzech centymetrów i dają dziesięć kawałków.
Informacje praktyczne
- Liczba porcji: 10
- Czas przygotowania: 40 minut
- Czas gotowania lub pieczenia: 55 minut
- Czas odpoczynku lub chłodzenia: 180 minut
- Łączny czas: 275 minut
- Poziom trudności: łatwy
Sprzęt: Tortownica 23 cm, papier do pieczenia, dwie miski, waga, tarka o dużych oczkach i blacha pod formę.
Składniki
- 1500 g soczystych jabłek przed obraniem
- 160 g mąki pszennej
- 180 g kaszy manny
- 150 g drobnego cukru
- 160 g masła:10 g do formy i 150 g na wierzch
- 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia
- 16 g cukru waniliowego
- 1 łyżeczka cynamonu
Przygotowanie krok po kroku
-
Przygotuj formę i zimne masło
Dno tortownicy wyłóż papierem, a boki i dno wysmaruj 10 g masła. Pozostałe 150 g włóż na chwilę do zamrażalnika, aby łatwiej było je zetrzeć. Nie zamrażaj do twardego bloku na wiele godzin. Piekarnik zacznij nagrzewać do 180°C z grzaniem góra–dół. Pod tortownicą ustaw później pełną blachę na ewentualnie wypływający tłuszcz.
-
Dokładnie wymieszaj suche składniki
W misce połącz mąkę, kaszę mannę, drobny cukier i proszek do pieczenia. Mieszaj trzepaczką przez kilka minut, aby proszek nie pozostał w jednym miejscu. Podziel mieszankę wagowo na trzy równe części. Nie odmierzaj jednej porcji mocno ubijając ją w szklance, a drugiej luźno; ważenie ułatwia równą grubość warstw.
-
Zetrzyj soczyste jabłka
Jabłka obierz i usuń całe gniazda nasienne, następnie zetrzyj miąższ na dużych oczkach. Powinno pozostać co najmniej około 1 kg startych owoców. Dodaj cukier waniliowy i cynamon. Jeśli na dnie zbierze się wolny sok, odlej go, ale nie wyciskaj jabłek do sucha. Wilgotny miąższ jest potrzebny do połączenia sypkiej mieszanki.
-
Ułóż pierwsze warstwy
Na dno formy rozsyp pierwszą trzecią część suchej mieszanki i wyrównaj delikatnie. Rozłóż połowę jabłek, kładąc małe porcje obok siebie, aby nie przesunąć spodu. Owoce mają przykryć całą powierzchnię, także przy brzegach. Nie ugniataj mocno dłonią. Równa warstwa jest ważniejsza niż idealnie gładki, zbity wierzch.
-
Zakończ układanie i dodaj masło
Rozsyp drugą porcję suchej mieszanki, potem resztę jabłek i trzecią porcję mieszanki. Zimne 150 g masła zetrzyj na dużych oczkach lub pokrój w bardzo cienkie płatki. Rozłóż równomiernie na całym wierzchu, bez dużych pustych pól. Nie wciskaj tłuszczu w jabłka i nie dodawaj go tylko na środku.
-
Upiecz do złotej skorupki
Wstaw formę nieco poniżej środka nagrzanego piekarnika. Piecz około 55 minut w 180°C, aż wierzch będzie rumiany i utworzy delikatną skorupkę. Nie oczekuj suchego patyczka jak przy biszkopcie, ponieważ jabłka pozostają wilgotne. Jeśli góra zbyt szybko ciemnieje, osłoń ją luźno papierem lub folią, nie dotykając grzałki.
-
Daj warstwom się ustabilizować
Wyjmij formę na kratkę i zostaw około 60 minut do przestudzenia. Następnie przenieś do lodówki na kolejne 120 minut, nie później niż po 2 godzinach od wyjęcia z piekarnika. Dopiero chłodną szarlotkę ostrożnie wyjmij z obręczy i pokrój na dziesięć kawałków. Warstwy powinny zachować kształt, bez suchych kieszeni mąki. Zbyt wczesne krojenie rozrywa jeszcze miękki środek.
Co pomaga uzyskać dobry efekt?
Wybierz soczyste jabłka, na przykład szarą renetę. Bardzo suche owoce i mocne wyciskanie miąższu utrudniają zwilżenie kaszy oraz mąki w całej formie.
Nie zwiększaj średnicy formy bez zmiany proporcji. W szerokiej tortownicy cienkie warstwy zachowują się inaczej, a masło trudniej rozmieścić na całej powierzchni.
Czego unikać?
Nie pomijaj dokładnego mieszania i podziału suchej części. Nierówne warstwy lub skupiska proszku mogą zostawić suche miejsca mimo rumianego wierzchu.
Przechowywanie i odgrzewanie
Po wstępnym przestudzeniu przechowuj ciasto pod przykryciem w lodówce do 4°C i zużyj w 48 godzin. Nie zostawiaj na blacie do następnego dnia, szczególnie w ciepłej kuchni. Można podawać chłodne; porcję przeznaczoną do odgrzewania ogrzej do ponad 75°C w środku. Małe kawałki można zamrozić po całkowitym ostudzeniu, choć skorupka może stracić kruchość. Rozmrażaj w lodówce i nie podgrzewaj wielokrotnie całej tortownicy.